BATMAN’DA İNŞAAT VAR, EV SAHİBİ OLMAK HAYAL!
ARAŞTIRMA – HABER NEDİM ARSLAN

MİLYONLUK DAİRELER VATANDAŞIN UMUDUNU TÜKETİYOR
Bir yanda kentin dört bir yanında yükselen lüks konutlar, diğer yanda ev sahibi olabilmek için yıllarca birikim yapmasına rağmen daire fiyatlarına yetişemeyen vatandaşlar… Batman’da yeniden hareketlenen inşaat sektörü, emlak piyasasında tartışmaları da beraberinde getirdi. Emlak temsilcileri konut alımını yatırım fırsatı olarak değerlendirirken vatandaşlar, milyonlarla ifade edilen fiyatlar karşısında ev sahibi olmanın giderek imkânsızlaştığını söylüyor. Peki, Batman’da yükselen binalar kimin için yapılıyor?
Bölgenin inşaat lokomotifi olarak gösterilen Batman’da, geçmiş yıllarda imar kısıtlamaları ve Havamania gerekçesiyle yapılaşmanın önünde engel oluşturan süreçlerin ardından yeni yerleşim alanlarında dikkat çekici bir hareketlilik yaşanıyor. Kentin doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine uzanan inşaat faaliyetleri, Batman’ın büyüyen yüzünü ortaya koyuyor. Ancak yükselen binaların gölgesinde, dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olma mücadelesi giderek ağırlaşıyor.
Batman’da yalnızca kent merkezinde yaşayanlar değil, Avrupa ülkelerinde ve Türkiye’nin farklı şehirlerinde hayatını sürdüren Batmanlılar da gayrimenkule yatırım yapıyor. Sektör temsilcileri, kentin büyümesi, nüfus hareketliliği ve konut ihtiyacının piyasayı canlı tuttuğunu belirtiyor. Buna karşılık vatandaşlar, yatırım amacıyla alınan konutların fiyatları ile kendi gelirleri arasındaki uçurumun her geçen gün büyüdüğünü dile getiriyor.
Emlak temsilcileri, Batman’da yılda yaklaşık 4 bin düğün yapılmasının yeni konut ihtiyacını canlı tuttuğuna dikkat çekiyor. Ancak düğün hazırlığı yapan gençler için ev sahibi olmak, çoğu zaman evlilik masraflarının da ötesinde, milyonlarca liralık bir engelle karşılaşmak anlamına geliyor. Konutların yatırım aracı olarak görülmesi, arsa maliyetleri, inşaat giderleri ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler, piyasadaki fiyat tartışmalarını daha da derinleştiriyor.

BESİ ALANLARINDAN LÜKS SİTELERE :
BATMAN’IN YENİ YÜZÜ, MİLYONLUK KONUTLARIN GÖLGESİNDE
Batman’ın dört bir yanında yeni yerleşim alanları gelişirken bazı bölgeler adeta açık hava şantiyesine dönüştü. Hasankeyf (Tilmiz) yolu, Emekli TOKİ (Cegerluyı) bölgesi, Hilal Mahallesi ve Sebze Hali çevresinde yükselen konutlar, kentin büyüme yönünü belirliyor. Özellikle Tilmerç-Körük hattında bitişik parsellerde inşa edilen binalar, yeni bir şehir dokusunun ortaya çıkmasını sağlıyor.
Siirt Çevre Yolu ile İl Özel İdaresi yolu bağlantılarının kesiştiği bölgede geçmişte besi alanı olarak kullanılan arazilerin yerini lüks konut projelerine bırakması, Batman’daki değişimin dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Yeni yollar, gelişen yerleşim alanları ve konut projeleri, bu bölgeleri yatırımcıların ilgisini çeken noktalara dönüştürüyor. Ancak aynı bölgelerde yükselen konutların fiyatları, ev sahibi olmak isteyen vatandaşların bütçesini zorluyor.
Emlak sektörü temsilcilerinin verdiği bilgilere göre Batman’da daire fiyatları, bulunduğu bölgeye, metrekaresine, yapı özelliklerine ve çevresel olanaklarına göre önemli farklılıklar gösteriyor. Emekli TOKİ bölgesinde 3,5 milyon ile 5,5 milyon lira arasında değişen daire fiyatları, Hasankeyf yolu üzerinde 4 milyon ile 6 milyon lira seviyelerine ulaşıyor. Tilmerç-Körük hattında fiyatların 8 milyon ile 12 milyon lira arasında değiştiği belirtilirken Gültepe-Havalimanı bölgesinde ise 8 milyon ile 10 milyon lira arasında rakamlar telaffuz ediliyor.
Bu fiyatlar, özellikle sabit gelirle geçinen emekliler, asgari ücretle çalışanlar ve yeni bir hayat kurmaya hazırlanan gençler açısından konut sorununu daha görünür hâle getiriyor. Bir tarafta konutların değer kazanmasını bekleyen yatırımcılar, diğer tarafta hayatı boyunca biriktirdiği parayla ev sahibi olmayı isteyen vatandaşlar bulunuyor. Böylece Batman emlak piyasasında aynı konuta iki farklı pencereden bakılıyor: Yatırımcı için fırsat olarak görülen daire, dar gelirli vatandaş için ulaşılması güç bir hedefe dönüşüyor.
Yaklaşık 20 yıldır inşaat sektöründe faaliyet gösteren Meridiyen Grup yöneticisi ve müteahhit Serhat Kılıç, inşaat sektörünün Batman ekonomisine önemli katkılar sunduğunu belirtiyor. Kılıç, inşaatın yalnızca binalardan ibaret olmadığını, kentte çok sayıda meslek grubunu ve ticari alanı harekete geçirdiğini ifade ediyor.
İnşaat faaliyetlerinin mobilya ve beyaz eşya sektöründen yapı malzemelerine, nakliyeden işçiliğe kadar geniş bir ekonomik zincir oluşturduğunu kaydeden Kılıç, sektörün Batman için önemli bir fırsat olduğunu vurguluyor. Ancak konut fiyatlarının oluşumunda arsa maliyetlerinin belirleyici rol oynadığını da dile getiriyor.
Kılıç, kat karşılığı arsa oranlarının bazı bölgelerde yüzde 30-35, bazı bölgelerde ise yüzde 40-45 seviyelerine ulaştığını belirterek bu oranların daire fiyatlarına doğrudan yansıdığını söylüyor. Altyapı, çevre düzenlemesi, konum ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının da fiyatları etkilediğini ifade eden Kılıç, demir, çimento, işçilik ve diğer yapı malzemelerindeki maliyetlerden taviz vermenin mümkün olmadığını dile getiriyor.
Kaliteli ve güvenli yapı üretiminin önemine dikkat çeken Kılıç, amaçlarının yalnızca bina inşa etmek değil, insanların güvenle yaşayabileceği yaşam alanları oluşturmak olduğunu belirtiyor. Sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri, inşaat maliyetlerinin ve arsa paylarının fiyatlar üzerindeki etkisini ortaya koyarken vatandaşların temel sorusu değişmiyor: Artan maliyetlerin yükü ne kadar süre daha ev sahibi olmak isteyenlerin omuzlarında kalacak?
VATANDAŞIN UMUDU TÜKENİYOR : “EV ALMAK ARTIK HAYAL”

Batman’da konut piyasasının diğer yüzünde ise geçim mücadelesi veren vatandaşlar bulunuyor. Vatandaşlar, daire fiyatlarını gelirleriyle kıyasladıklarında ev sahibi olma ihtimalinin giderek uzaklaştığını söylüyor. Özellikle gençler, evlilik hazırlıkları sırasında karşılarına çıkan konut maliyetleri nedeniyle geleceklerini planlamakta zorlanıyor. Bir ev kurmanın ilk şartı olarak görülen konut, artık birçok aile için ulaşılması güç bir ekonomik hedef hâline geliyor.
Vatandaşlar, arsa fiyatlarının yüksekliğinin, müteahhitlerin kâr beklentilerinin ve yapı denetimi ile diğer harçların maliyetlere eklenmesinin daire fiyatlarını artırdığını düşünüyor. Ortalama 5 milyon liradan başlayan konut fiyatlarının emekliler ve dar gelirli aileler için karşılanması güç bir seviyeye ulaştığını belirten vatandaşlar, mevcut ekonomik şartlarda birikim yaparak ev satın almanın neredeyse imkânsızlaştığını dile getiriyor.
Özellikle gençlerin yaşadığı sıkıntı dikkat çekiyor. Evlilik hazırlığı yapan bir çiftin yalnızca düğün masraflarını değil, evin eşyasını, kirasını ve günlük yaşam giderlerini de karşılaması gerekiyor. Buna bir de milyonlarca liraya ulaşan konut fiyatları eklendiğinde ev sahibi olmak, pek çok genç için ertelenen bir hayale dönüşüyor. Gençler, bir yandan geleceklerini kurmak isterken diğer yandan kira yükü ve artan yaşam maliyetleri arasında sıkışıyor.

Vatandaşların bir başka şikâyeti de konut üretimi sürmesine rağmen ev sahibi olmanın kolaylaşmaması. Bazı vatandaşlar, satılamayan dairelerin kiraya verildiğini, buna karşın kira bedellerinin de yüksek seyrettiğini savunuyor. Batman’da kiraların büyükşehirlerle yarıştığını dile getiren vatandaşlar, bir yandan yeni binaların yükseldiğini, diğer yandan kira ve konut fiyatlarının bütçelerini zorlamaya devam ettiğini belirtiyor.
Bu tablo, Batman emlak piyasasındaki temel çelişkiyi gözler önüne seriyor. İnşaat sektörü yeni projelerle büyürken konutun asıl ihtiyacını karşılamaya çalışan vatandaş, bu büyümenin nimetlerinden yararlanıp yararlanamadığını sorguluyor. Yatırım amacıyla konut satın alanlar için gayrimenkul birikimi korumanın ve geleceğe yatırım yapmanın aracı olarak görülürken, yalnızca oturacağı bir evi satın almak isteyenler için aynı piyasa giderek daha erişilmez hâle geliyor.
Batman’ın büyümesi, yeni yerleşim alanlarının kurulması ve inşaat sektörünün istihdam yaratması kent ekonomisi açısından önem taşıyor. Ancak bu gelişmenin toplumun geniş kesimlerine ne ölçüde yansıdığı, vatandaşların konuta erişebilmesiyle doğrudan bağlantılı. Arsa payları, inşaat maliyetleri, finansman koşulları ve gelir düzeyi arasındaki makas daralmadıkça yeni binaların yükselmesi, ev sahibi olma sorununu tek başına çözmeye yetmiyor.
Bugün Batman’da bir tarafta milyonluk dairelerin yatırım değeri tartışılırken diğer tarafta yıllarca çalışıp bir ev sahibi olmayı düşleyen insanların sessiz mücadelesi sürüyor. Gençler evlilik kararını erteliyor, emekliler birikimlerinin yetmediğini görüyor, dar gelirli aileler ise kiradan kurtulmanın yollarını arıyor. İnşaatlar yükseliyor, kent genişliyor, yeni yaşam alanları kuruluyor; fakat ev sahibi olmak isteyen vatandaşın alım gücü aynı hızla büyümüyor.
Batman’da artık mesele yalnızca kaç dairenin inşa edildiği değil, o daireleri kimin satın alabildiği. Ekonomik darboğazın, yüksek konut fiyatlarının ve daralan alım gücünün arasında sıkışan vatandaş için ev sahibi olmak giderek uzaklaşan bir hayale dönüşüyor. Kentin dört bir yanında yükselen binalar, ev sahibi olma umudunu büyütmek yerine bazı vatandaşların gözünde ulaşamadıkları bir hayatın simgesi hâline geliyor.
Bugün pek çok kişi için bir evin anahtarını eline almak, çalışarak ve biriktirerek ulaşılabilecek bir hedef olmaktan çıkıp, ekonomik koşullar değişmedikçe gerçekleşmesi zor bir beklentiye dönüşüyor. Batman’da inşaatlar yükselmeye devam ederken ev sahibi olmak isteyenlerin umudu ise ekonomik darboğazın gölgesinde her geçen gün biraz daha tükeniyor.




